Bundan 813 yıl önce, 1206’da, Diyarbakır Artuklu Sarayı’nda muhteşem bir mühendislik kitabı yazıldı: Kitab’ül Hiyel. Kitabın yazarı, sarayın başmühendisi Ebu’l İz El-Cezeri’ydi. Olağanüstü makinelerin mucidi Cezeri; geçmişin bilgisi ile geleceği inşa eden büyük bir mühendis, sanatçı, dâhi ve aydınlanma adamıydı. Anadolu, tarihinin en kaotik dönemlerinden birini yaşarken, Artuklular bir yanda Selçuklular ve Eyyubiler, diğer yanda Bizans ve Haçlılar arasında muazzam bir varlık mücadelesi veriyorlardı. İşte böylesine zorlu bir dönemde, Artuklu sultanlarının sunduğu düzen içerisinde dünyanın ilk insansı robotlarını tasarlayan ve çalıştıran, şifresi Enigma’dan bile güçlü kilitler üreten, bugün kullandığımız krank mili ve 4 zamanlı dişli mekanizmaları geliştiren Cezeri, mühendisliği sanatla, bilimi hayatla buluşturdu.

Büyük mucidin dehasına yakışacak şekilde hazırlanan Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri: Herkes İçin Cezeri kitabı, Durmuş Çalışkan’ın 15 yıllık titiz çalışmasıyla, sadece mühendislerin değil herkesin Cezeri’yi anlayabilmesi için yazdığı metinler ve çizdiği teknik resimlerle onun mühendisliğini ve felsefesini renkli ve masalsı bir dille ortaya koyuyor.

Durmuş Çalışkan, 15 yıl boyunca Cezeri’nin Türkçeye çevrilen metnini bugünün mühendislerinin ve hatta meslekten olmayanların dahi anlayabileceği bir kıvama kavuşturdu, Cezeri’nin verdiği az sayıda ölçüden yola çıkarak ve hesap kullanarak tüm aletlerin metrajlarını çıkardı, mekanizmaların matematiksel hesaplarını yaptı, tüm aletlerin modern usullerle teknik resimlerini ve montaj projelerini çizdi, metnin ve makinelerin açıklanmaya muhtaç alanları için detaylı notlar yazdı ve metin ve makineler üzerinde daha önce yapılmış özellikle Hill’in çalışmalarındaki yanlışları bulup çıkardı. 2015 yılına geldiğimizde, 1900’lü yılların başından beri herkesin bir ucundan tuttuğu Cezeri’nin makinelerini hakkında hiçbir noktayı karanlıkta bırakmayacak bir kitap ortaya çıkardı.

Bu kitap, Durmuş Çalışkan’ın Cezeri’yi sadece mühendislerin değil herkesin anlayabilmesi için yazdığı metinlerden ve çizdiği teknik resimlerden oluşmaktadır. Herkes İçin Cezeri kitabında, Durmuş Çalışkan’ın çizdiği teknik resimlerin 3 boyutlu modellenmiş ve Cezeri’nin makinelerinin Kitab’ül Hiyel’de yer alan türlere göre değil günümüze uygun bir metodolojiyle gruplanmış halleri, her bölümün başında genel bir giriş metni bu giriş metninde o makine grubunun hem dönem için hem Cezeri için önemi bulunmaktadır. Makinelerin tanıtıldığı iç sayfalarda ise öncelikle Cezeri’nin her makine için yaptığı genel görünüm çizimleri yer alır ve bu orjinal minyatürler için Cezeri’nin Kitab’ül Hiyel‘inin Ayasofya nüshası kullanılmış eksikleri ise diğer nüshalardan tamamlanmıştır. Orjinal minyatürlerin ardından aletin işlevinin ve nasıl çalıştığının özetlendiği kısa metinler yer almaktadır.

Cezeri’nin mekanik tarihi açısından önemi tartışmasız bir gerçek ancak onun mirasını bizim için önemli kılan bir başka özelliği çocuklarımıza genelde bilimi ve özelde mekaniği anlatabilmek ve sevdirebilmek için bize ait olan bir hikaye sunmasıdır. Şüphesiz bilim insanlığın ortak malı ve Cezeri de bu mirasa önemli katkılar yapmış bir bilim adamı. Bu çerçevede insanlığın ortak idealine katkı sunan etkileyici bir hikayenin bizim tarihimize ait olması, çocuklarımızı bu ideale sahip özgüvenli bireyler olarak yetiştirmemize imkan sağlayan bir durum. Mekaniğin temel prensiplerini doğrudan Cezeri’nin makineleri üzerinden öğrenmek, bilimsel bilginin aktarımı için tarihsel bir hikaye ile birleşmiş daha etkili ve daha somut zihinsel bir uzay için Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri -Herkes İçin Cezeri- kitabı tüm seçkin kitap mağazalarında ve kitap satış sitelerinde sizlerle…

SATIN ALMAK İÇİN